Sỏi mật – Nguyên nhân, triệu chứng và hướng điều trị

Sỏi mật là một trong những bệnh lý gan mật phổ biến hiện nay, có thể gặp ở cả nam và nữ, đặc biệt là người trung niên. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, sỏi mật có thể gây viêm túi mật, tắc ống mật, thậm chí dẫn đến nhiễm trùng nguy hiểm.

1. Sỏi mật là gì?

Sỏi mật là sự hình thành các viên rắn trong túi mật hoặc đường dẫn mật. Thành phần chủ yếu của sỏi là cholesterol, muối mật, bilirubin và các tạp chất khác.
Tùy vị trí và kích thước, sỏi có thể gây ra nhiều mức độ ảnh hưởng khác nhau đến hệ tiêu hóa và gan.

2. Nguyên nhân gây sỏi mật

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành sỏi mật gồm:

• Chế độ ăn nhiều chất béo, ít chất xơ: Làm tăng cholesterol trong dịch mật.
• Nhịn ăn hoặc giảm cân quá nhanh: Khi túi mật ít co bóp, dịch mật ứ đọng và kết tinh.
• Rối loạn chuyển hóa cholesterol hoặc bilirubin.
• Phụ nữ mang thai hoặc dùng thuốc tránh thai lâu dài (do ảnh hưởng của hormone estrogen).
• Tuổi tác và yếu tố di truyền: Người trên 40 tuổi, có người thân mắc sỏi mật sẽ dễ bị hơn.

3. Triệu chứng thường gặp của sỏi mật

Không phải lúc nào sỏi mật cũng gây triệu chứng, nhưng khi sỏi gây tắc hoặc viêm, người bệnh có thể gặp:

• Đau hạ sườn phải hoặc vùng thượng vị (cơn đau quặn mật, có thể lan ra sau lưng hoặc vai phải).
• Buồn nôn, đầy hơi, chán ăn.
• Vàng da, vàng mắt nếu sỏi làm tắc ống mật chủ.
• Sốt, ớn lạnh khi có viêm nhiễm.

Nếu thấy các triệu chứng trên, người bệnh nên đi khám sớm để chẩn đoán bằng siêu âm ổ bụng hoặc chụp CT/MRI mật tụy.

4. Hướng điều trị sỏi mật

Tùy vào kích thước và vị trí sỏi, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp:

🔹 Điều trị nội khoa (dùng thuốc)

• Áp dụng cho sỏi nhỏ, chưa gây biến chứng.
• Dùng thuốc tan sỏi (acid ursodeoxycholic) giúp hòa tan sỏi cholesterol.
• Theo dõi định kỳ bằng siêu âm để đánh giá hiệu quả.

🔹 Điều trị ngoại khoa

• Nội soi lấy sỏi hoặc tán sỏi qua đường mật.
• Phẫu thuật cắt túi mật khi sỏi tái phát hoặc gây biến chứng viêm, hoại tử.
  Phương pháp hiện đại giúp giảm đau, hồi phục nhanh và ít để lại sẹo.

🔹 Hỗ trợ bằng thảo dược thiên nhiên

Một số sản phẩm chứa diệp hạ châu, atiso, nhân trần, actiso, nghệ vàng có thể giúp tăng tiết mật, giảm ứ đọng và hỗ trợ phòng ngừa sỏi tái phát.

5. Cách phòng ngừa sỏi mật tái phát

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.
• Hạn chế thức ăn chiên xào, nội tạng, mỡ động vật.
• Uống đủ nước, tránh nhịn ăn sáng.
• Tập thể dục đều đặn để tăng lưu thông mật.
• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu từng mắc sỏi mật.

Tổng kết

Sỏi mật là bệnh có thể kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống hợp lý và theo dõi định kỳ chính là chìa khóa giúp bảo vệ túi mật khỏe mạnh.